Domoda ya nyanya

Domoda ya nyanya hutambulika kwa mchuzi wake wenye uchachu kiasi na uliokolezwa kidogo kwa unga. Toleo hili linachanganya mchuzi wa nyanya wenye uchachu, nyama ya ng’ombe ya kupikwa polepole na unga kiasi cha kufanya mchuzi uwe mzito kidogo. Mchuzi huu hauna karanga. Mapishi mengine ya eneo la Senegambia yenye majina yanayofanana huwa na karanga; viambato ndivyo vinavyotofautisha mapishi hayo. Wali hupikwa kando na huongezewa mchuzi wakati wa kuandaa chakula mezani. Mchuzi ubaki mwepesi kiasi cha kupenya kati ya punje, lakini uache tabaka jembamba linalolingana kwenye kijiko.

Domoda ya nyanya

Viungo

  • 600 g za nyama ya bega la ng’ombe inayofaa kupikwa polepole, iliyokatwa vipande vya mchemraba vya 3 cm
  • 250 g za mchele mweupe mbichi
  • 300 g za karoti zilizomenywa na kukatwa vipande vikubwa
  • 250 g za viazi vitamu vilivyomenywa, katika vipande vya 4 cm
  • 300 g za nyanya zilizokatwakatwa
  • 50 g za nyanya nzito ya kopo
  • 200 g za kitunguu kilichokatwa vipande vyembamba
  • Punje 3 za kitunguu saumu zilizopondwa
  • 30 ml za mafuta yasiyo na ladha kali
  • Lita 1 ya maji ya moto mwanzoni, pamoja na maji ya kuongeza ikihitajika
  • 15 g za unga wa ngano na 60 ml za maji baridi za kukoleza mchuzi
  • 20 ml za maji ya limau, za kurekebisha wakati wa kuhudumia
  • Jani 1 la bay
  • 3 g za chumvi mwanzoni, pilipili manga na pilipili 1 ndogo nzima ya hiari
  • Maji ya kupikia mchele kulingana na maelekezo ya kifungashio

Maandalizi

Kausha uso wa nyama. Andaa mboga zote kabla ya kupasha sufuria. Weka unga na limau kando mpaka mwisho: havitumiki katika upikaji wa kwanza. Osha mchele ikiwa kifungashio kinaelekeza hivyo, kisha uchuje.

Pasha mafuta kwa moto wa wastani kuelekea mkali. Kaanga nyama kwa mafungu mawili mpaka iwe na rangi, kwa jumla ya takribani dakika 8. Vipande vipate rangi bila kuungua. Vitoe kwenye sahani; bado vitakuwa vibichi ndani.

Punguza moto. Kaanga kitunguu kwa dakika 6, ukikwangua mabaki ya ladha chini ya sufuria kwa kijiko. Weka kitunguu saumu na nyanya nzito ya kopo. Koroga dakika 2, halafu ongeza nyanya zilizokatwa na upike dakika 5 zaidi. Sehemu ya chini ikikaribia kuungua, mimina sehemu ndogo ya maji yaliyopimwa.

Rudisha nyama na majimaji yake. Weka ile lita ya maji, ukiondoa kiasi kilichotumika tayari, jani la bay, chumvi, pilipili manga na pilipili nzima ya hiari. Funika kwa sehemu na uache ichemke polepole takribani dakika 65. Maji yazunguke nyama; ongeza maji ya moto kidogo ikihitajika.

Ongeza karoti. Baada ya dakika 15, weka viazi vitamu na upike takribani dakika 15 zaidi. Kagua ulaini wa nyama: uma uingie kwa urahisi. Toa na ubakize mboga zilizoiva ikiwa nyama inahitaji muda zaidi. Pika wali kando kulingana na kifungashio.

Changanya unga katika 60 ml za maji baridi mpaka mabonge yaondoke. Mimina mchanganyiko hatua kwa hatua katika mchuzi unaochemka polepole huku ukikoroga. Pika kwa upole kwa dakika 8 hadi 10, ukikwangua chini ya sufuria mara kwa mara. Mchuzi ufunike kijiko kwa tabaka jembamba, bila kuwa mzito kama viazi vilivyopondwa.

Ondoa jani la bay na pilipili nzima. Weka kwanza nusu ya maji ya limau, onja, kisha ongeza yaliyobaki kulingana na uchachu wa nyanya. Rudisha mboga zilizowekwa kando, pasha kwa upole, kisha gawa nyama, mboga na mchuzi juu ya wali wa moto.

Utangulizi

Domoda ya nyanya hutambulika kwa mchuzi wake wenye uchachu kiasi na uliokolezwa kidogo kwa unga. Toleo hili linachanganya mchuzi wa nyanya wenye uchachu, nyama ya ng’ombe ya kupikwa polepole na unga kiasi cha kufanya mchuzi uwe mzito kidogo. Mchuzi huu hauna karanga. Mapishi mengine ya eneo la Senegambia yenye majina yanayofanana huwa na karanga; viambato ndivyo vinavyotofautisha mapishi hayo. Wali hupikwa kando na huongezewa mchuzi wakati wa kuandaa chakula mezani. Mchuzi ubaki mwepesi kiasi cha kupenya kati ya punje, lakini uache tabaka jembamba linalolingana kwenye kijiko.

Jambo muhimu katika maandalizi haya ni mpangilio wa hatua. Kwanza jenga ladha ya nyama na nyanya, subiri mpaka vipande vya nyama vilainike, halafu rekebisha uzito na uchachu wa mchuzi. Unga unaowekwa mapema sana unaweza kushika chini ya sufuria na kufanya upikaji wa nyama kuwa mgumu. Ukimimina limau bila kuonja, linaweza kufunika ladha iliyojengeka wakati wa kuchemsha polepole. Mapishi haya yana vipimo vya watu wanne, lakini marekebisho yanaweza kuhitajika kulingana na sehemu ya nyama na upana wa sufuria.

Muktadha wa utamaduni

Maelezo ya maandalizi Kwa watu 4. Maandalizi dakika 25. Upikaji takribani saa 2 na dakika 10; ongeza muda ikiwa nyama bado ni ngumu. Pika wali katika hatua za mwisho. Vifaa: sufuria nzito, sufuria ndogo, bakuli na kifaa cha kupigia mchanganyiko. Vipimo vinajumuisha mchele wa wali wa kuambatanisha. Kiambato kinachoweza kusababisha mzio katika mapishi haya ni ngano. Kagua bidhaa zinazotumika na uwezekano wa kuwa na mabaki ya viambato vya mzio.

Mbinu zinazoleta tofauti Sehemu ya nyama uliyochagua ndiyo huamua muda wa kupika. Nyama yenye tishu nyingi zinazounganisha huhitaji muda ili ilainike; moto mkali hauwezi kuchukua nafasi ya muda huo. Ikiwa nyama bado ni ngumu, endelea kuichemsha polepole kabla ya kuweka unga. Si lazima mboga zipikwe kwa muda wote huo wa ziada: zitoe kwa kijiko chenye matundu na uzifunike mpaka zitakapohitajika. Hivyo vipande vitabaki na umbo lake na mchuzi hautageuka kuwa mchanganyiko wa viazi vitamu vilivyopondwa.

Uzito wa mchuzi hurekebishwa baada ya viambato vingine kuiva. Kupiga unga pamoja na maji baridi huutawanya kabla haujakutana na joto. Mimina huku ukikoroga na uache uchemke kwa utaratibu. Kuchemsha kwa nguvu hakuboresha uzito wake, bali kunarushia mchuzi mzito pembeni mwa sufuria. Mabonge yakitokea, chota mchuzi kidogo bila nyama wala mboga, upige kwa nguvu, halafu uurudishe sufuriani. Usisage chakula chote.

Limau hutumika kurekebisha ladha. Ukali wake hutofautiana kati ya tunda moja na jingine, kwa hiyo kiasi kilichoandikwa ni cha kuanzia. Ili kuonja vizuri, jaribu kijiko kidogo cha mchuzi pamoja na punje chache za wali. Mchuzi unaoonekana mchachu ukiwa peke yake unaweza kuwa na ladha iliyolingana unapoliwa na wali usio na ladha kali. Ikiwa uchachu unakufaa kabla ya kumaliza 20 ml zote, acha kuongeza. Sukari isiwe marekebisho ya kawaida ya limau lililowekwa kupita kiasi.

Mabadiliko na uandaaji mezani Toleo hili halina guédj wala nététou. Kutovitumia ni uchaguzi wa mapishi haya ya nyumbani, si ufafanuzi wa domoda yote. Baadhi ya mapishi ya familia hutumia viungo hivyo; kuviongeza kunahitaji kurekebisha chumvi na, kwa guédj, kuwajulisha walaji kuhusu mzio wa samaki. Toleo la nyama ya kondoo linahitaji ukaguzi wake wa kuiva. Kwa mapishi yasiyo na ngano, wanga wa kukoleza mchuzi utatoa umbile tofauti na kiasi chake kinapaswa kupimwa kando, badala ya kubadilisha unga kwa kiasi kilekile bila kujaribu.

Weka wali na kitoweo katika vyombo viwili au gawa chakula katika sahani za kila mtu. Kijiko kipana cha kuhudumia husaidia kutovunja mboga. Toa pilipili kando na bakiza mchuzi kwa wanaotaka kuongeza unyevunyevu kwenye wali. Chakula tayari kina nafaka, nyama na mboga; vyakula vingine vya kuambatanisha hutegemea mlo uliochagua. Mchuzi mwekundu humiminwa kwenye wali wakati wa kuhudumia.

Uhifadhi Gawa mabaki haraka katika vyombo visivyo na kina kirefu na uyaweke kwenye friji kabla hayajakaa zaidi ya saa mbili katika joto la kawaida la chumba, na mapema zaidi ikiwa kuna joto kali. Hifadhi wali kando na uule ndani ya saa 24. Tumia kitoweo ndani ya saa 48 katika friji yenye joto lisilozidi 4 °C. Pasha tena kiasi unachohitaji pekee mpaka kiwe cha moto sawasawa ndani na nje; ongeza maji kidogo ikiwa mchuzi umekuwa mzito baada ya kupoa. Epuka kupasha chakula chote mara kwa mara.

Kurekebisha maandalizi Ukipika kitoweo mapema, acha kuongeza unga na limau mpaka wakati wa kupasha mara ya mwisho. Kwanza rudisha nyama na mboga zilizopikwa katika mchemko wa polepole ulio sawa, halafu weka unga uliochanganywa na maji na uzingatie muda wake wa kuiva. Mpangilio huu hukuwezesha kurekebisha uzito wa mchuzi wa chakula kitakacholiwa. Wali bado hupikwa kando. Mchuzi uliopoa huonekana mzito zaidi kila wakati; subiri uwe wa moto kabla ya kuamua kuuongezea maji. Ili kuongeza vipimo mara mbili, chagua sufuria pana zaidi na kaanga nyama kwa mafungu kadhaa. Si lazima maji yaongezwe mara mbili kabisa, kwa sababu uvukizaji hutegemea ukubwa wa uso wa sufuria na kifuniko chake.

Vyanzo La Cuisine de Daba, Domoda viande, 23 Juni 2016: https://lacuisinededaba.wordpress.com/2016/06/23/domoda-viande/ IRD, Outils d’enquête alimentaire par entretien, kuhusu kutofautisha maandalizi: https://horizon.documentation.ird.fr/exl-doc/pleinstextes/divers10-06/010032376.pdf Vipimo, hatua za kina na maelezo ya kiufundi hapo juu ni mpangilio wa asili wa mapishi kwa mkusanyiko huu.