Puha ya ukwaju
Kinywaji cha ukwaju kilichopikwa, kuchujwa na kutiwa kiungo kidogo, kinachoandaliwa kwa kundi dogo la nyumbani na kutolewa baridi.
Viungo
- 100 g za rojo ya ukwaju ya chakula isiyoongezewa kitu na isiyo na mbegu
- 70 g za sukari
- 0,5 g za pilipili manga iliyopondwa
- 1 800 ml za maji salama kwa jumla; ujazo wa mwisho uliochujwa unaolengwa 1 500 ml
Maandalizi
Kagua rojo na uhakikishe hakuna vipande vya mbegu. Andaa chekecheo laini na jagi lenye vipimo vilivyo safi.
Fikisha 1 000 ml za maji kwenye mchemko mdogo. Ongeza ukwaju na uache ulainike kwa moto mdogo karibu dakika kumi.
Fanyia rojo kazi kwa kijiko au spatula kutoa sehemu zinazoyeyuka bila kusaga vipande vya mbegu au nyuzi ngumu.
Ongeza sukari na pilipili manga iliyopondwa. Koroga hadi sukari iyeyuke kisha ondoa motoni.
Pitisha katika chekecheo laini ukibonyeza kwa upole kwa kijiko. Ondoa nyuzi na mabaki; usishike kitambaa kinachounguza kwa mikono mitupu.
Mimina jagini na kamilisha kwa maji salama yaliyotengwa hadi jumla ya kinywaji iwe 1 500 ml. Usiongeze mengine yote moja kwa moja.
Poza haraka kisha weka jokofuni kwenye chombo kilichofungwa. Changanya kabla ya kutoa.
Gawa glasi sita za 250 ml na utumie ndani ya siku. Hifadhi sehemu zinazosafirishwa zikiwa baridi na usirudishe kinywaji kilichokwisha kutolewa kwenye jagi.
Utangulizi
Puha huweka ukwaju mbele: rojo yake hutoa ukakasi wa tunda na rangi ya kahawia ya asili. Kinywaji hiki ni tofauti na zoomkoom yenye nafaka katika fomula yake, na lamugin ya mchele na tangawizi. Hapa msingi ni maji yaliyotolewa kwenye ukwaju, maji, sukari na pilipili manga kidogo tu. Ladha iwe changamfu lakini ya kupendeza, bila kuonekana kama mkusanyiko unaohitaji maji zaidi baada ya kutolewa. Chagua rojo ya chakula isiyoongezewa kitu na isiyo na mbegu, au pima kiasi hiki baada ya kuondoa mbegu. Bidhaa zinazouzwa kama mikusanyiko zinaweza kuwa na ukakasi zaidi sana na wakati mwingine sukari au chumvi. Hazibadilishwi kwa uzito uleule. Kadi inatoa ujazo wa mwisho wa 1 500 ml; kioevu hupimwa baada ya kutoa ladha na kuchuja wakati nyuzi zimeshikilia baadhi ya maji. Kupika taratibu hurahisisha kutoa ladha na kuyeyusha sukari. Hakupangi uhifadhi mrefu katika joto la kawaida. Kinywaji hupozwa haraka kisha kuwekwa jokofuni hadi kutolewa. Hutayarishwa kwa siku hiyo kwa kiasi kidogo badala ya kuupa ukakasi kazi ya kuhifadhi isiyothibitishwa.
Muktadha wa utamaduni
Katika The Ghana Cookbook, Fran Osseo-Asare na Barbara Baëta wanaeleza kinywaji cha ukwaju kiitwacho puha na kukihusisha na kujifunza kwa mtayarishaji wa Tamale. Muktadha huu huweka kinywaji cha ukwaju katika mapishi ya kaskazini mwa Ghana bila kudai kwamba kinywaji cha ukwaju ni cha nchi hiyo pekee. Fomula hii ni kundi dogo asilia la nyumbani. Jina puha limehifadhiwa pamoja na maelezo ya ukwaju kurahisisha kuelewa. Lisichanganywe na nafaka iliyochachushwa wala kinywaji cha mchele. Chanzo kinaruhusu utambulisho huo wa jumla; hakithibitishi uzito, kiwango cha sukari au muda wa kuhifadhi unaopendekezwa hapa. Taarifa hizo ni sehemu ya mbinu iliyoelezwa na zinabaki zinazopimika wazi.
Ushauri
Rojo ya ukwaju inaweza kuwa kavu na iliyobanwa bila kuwa mbaya lazima, lakini harufu ya kutiliwa shaka, ukungu au pakiti iliyoharibika vinahitaji kubadili bidhaa. Kipande kitengane taratibu kwenye maji moto. Hakuna faida ya kukikata kuwa vipande vigumu sana kwa kifaa ambacho kinaweza pia kusaga mbegu zilizosahaulika.
Tenganisha kutoa ladha na kurekebisha mwisho. Kioevu cha kwanza kinaweza kuonekana kikali sana: kitachujwa baadaye na kukamilishwa hadi ujazo uliowekwa. Maji mengi yasiyopimwa wakati wa kutoa ladha hufanya kurudia matokeo kuwa kugumu. Andika ujazo baada ya kuchuja na maji yaliyotumika kufikia 1 500 ml zilizotajwa.
Pilipili ibaki nyepesi. Usagaji laini sana husambaza chembe zaidi na unaweza kuonekana mkali kuliko uzito uleule uliopondwa tu. Anza na kiasi kilichopendekezwa na onja sehemu ndogo iliyopoa. Ukipenda puha karibu bila kiungo, punguza pilipili katika jaribio jipya badala ya kujaribu kuiondoa baada ya kuchanganya.
Sukari husawazisha ukakasi bila kuuondoa. Kinywaji kinaweza kuonekana kitamu lakini kubaki na ukakasi mwingi mdomoni. Subiri kijiko kidogo kipoe kabla ya kuhukumu kipimo. Ukwaju uliokolea sana unahitaji kwanza kurekebisha kiasi cha rojo, si kuongeza moja kwa moja sukari nyingi ambayo ingeleta mapishi tofauti sana.
Kuchuja huondoa nyuzi na mabaki ambayo uzito wake hutegemea bidhaa. Lishe yote ya ukwaju mbichi mzima isipewe glasi kana kwamba hakuna kilichoondolewa. Kwa makadirio taja mavuno ya mwisho na njia ya kuchekecha. Sukari hubaki imeyeyuka kwenye kioevu na hugawanywa kwa sehemu sita za rejea.
Poza katika chombo kinachofaa bila kufungia kiasi kikubwa bado moto sana kwenye chupa dhaifu. Bafu la maji baridi kuzunguka chombo linaweza kusaidia; maji ya bafu yasiingie kwenye kinywaji. Funika kwa usafi kisha weka jokofuni. Pilipili na ukakasi havihalalishi kuacha usiku juu ya kaunta wala kutumia mabaki yenye uhifadhi usiojulikana.
Mabadiliko
Toleo la tangawizi linaweza kuendelezwa kwa kiasi kilichopimwa na maji yake kutolewa kando, lakini kadi hii inahifadhi ukwaju na pilipili kuwa alama. Asali ingebadili sehemu ya sukari baada tu ya kuhesabu kipimo tena na haingefanya kinywaji kisiwe na sukari. Kwa utamu kidogo punguza sukari taratibu katika jaribio jipya na uhifadhi ujazo uleule wa mwisho ili kulinganisha.
Visindikizo
Puha hutolewa baridi kuandamana na mlo au kitafunwa kisicho tamu sana. Glasi ya 250 ml ni sehemu ya hesabu hapa, si kiasi cha lazima kunywa. Toa jagi dogo na lijaze upya kutoka akiba ya jokofuni. Kipande cha limau si lazima katika msingi ulio na ukakasi tayari wala kisiongezwe kuiga tu picha ya mapambo.
Maelezo ya lishe
Sukari iliyoongezwa huchangia nishati moja kwa moja, huku rojo inayobaki ikitofautiana baada ya kuchuja. Hakuna ahadi ya kusaidia choo, usagaji chakula au tiba katika mapishi haya. Faida ya upishi ni ladha ya ukwaju yenye ukakasi iliyorekebishwa kwa utoaji wa ladha na mavuno yaliyopimwa. Thamani yoyote ya namba itaje dhana yake kuhusu vitu vigumu vinavyobaki.
Jumla haijahesabiwa: uchujaji wenye uhifadhi usiojulikana au donge lenye unyevu wa muundo usiojulikana; kuhesabu malighafi yote kungetoa usahihi wa uongo.
