Firigisi zilizokaangwa na pilipili

Firigisi za kuku zilizolainishwa kwa kuchemka taratibu, kisha kukaangwa na kitunguu, hoho na pilipili kwenye mchanganyiko wenye maji machache, bila wali au ndizi za kupika ndani.

Firigisi zilizokaangwa na pilipili

Viungo

  • g 600 firigisi mbichi za kuku zilizosafishwa
  • g 150 kitunguu kilichomenywa
  • g 200 hoho nyekundu bila mbegu
  • g 100 nyanya mbichi
  • g 15 tangawizi iliyomenywa
  • g 8 saumu iliyomenywa
  • g 5 pilipili kali mbichi au chini kutegemea ukali
  • g 25 mafuta ya mimea
  • g 3 chumvi
  • g 2 paprika tamu
  • g 1 pilipili manga
  • ml 800 maji ya kuchemsha, ongeza yakihitajika

Maandalizi

Kagua firigisi na ondoa utando mgumu uliobaki. Epuka kusuuza chini ya bomba linalotapakaza maji. Kata kubwa vipande vinavyolingana.

Katakata g 50 kitunguu na nusu tangawizi. Weka sufuriani na firigisi, g 2 chumvi na ml 800 maji.

Chemsha kisha pika kwa kuchemka polepole na kifuniko kisichofungwa kabisa dakika 45–70. Kagua maji na ongeza moto ikibidi.

Hakikisha angalau 74 °C na ncha ya kisu inaingia kirahisi. Zikiwa kama mpira endelea kwa maji; kukaanga hakutarekebisha.

Chuja vizuri. Hifadhi ml 50 tu ya maji kurekebisha kikaango na mwaga mengine. Kausha juu na acha mvuke utoke kwa muda mfupi.

Kata g 100 kitunguu kilichobaki na hoho mistari; katakata nyanya, saumu, tangawizi iliyobaki na pilipili kwa vifaa safi.

Pasha g 15 mafuta kwenye kikaango kipana. Kaanga firigisi dakika 4–5 ukigeuza hadi baadhi ya nyuso ziwe kahawia; weka sahani safi.

Ongeza g 10 mafuta yaliyobaki. Pika kitunguu na hoho dakika 4, saumu, tangawizi na pilipili sekunde 30. Ongeza nyanya, paprika, pilipili manga na gramu ya mwisho ya chumvi.

Pika bila kifuniko dakika 3–5 hadi mchanganyiko usiwe na maji mengi. Rudisha firigisi dakika 2, na kijiko cha maji yaliyohifadhiwa tu zikishika.

Toa zikiwa moto kote. Poza mabaki haraka kwenye vyombo vidogo, weka frijini na pasha sehemu inayohitajika tu hadi 74 °C.

Utangulizi

Firigisi ni msuli imara: kuikaanga haraka kwa kawaida hakuileti ulaini. Upishi wa maji hutangulia umalizio mfupi kikaangoni. Muda hutegemea ukubwa na ugumu; kagua umbile pamoja na saa. Wapishi wa kisasa wa Ghana huchapisha firigisi za kukaangwa, akiwemo Ndudu by Fafa mwenye toleo la biringanya za Kiafrika na kitunguu. Toleo letu la hoho na pilipili ni marekebisho ya nyumbani, si vipimo vyake kamili wala mila moja ya lazima. Tofauti na wali wa firigisi, nyama hubaki kuu bila mchele kuchanganywa. Gramu 600 ni firigisi mbichi zilizosafishwa bila utando mgumu au mabaki; uzito wa kununua kabla ya kusafisha unaweza kuwa mkubwa zaidi.

Muktadha wa utamaduni

Chanzo cha Fafa Gilbert kinaonyesha kundi la kisasa la Ghana la firigisi za kukaangwa pamoja na mboga na viungo vyake, si vipimo au nyakati zetu. Hili ni toleo la nyumbani lililoandikwa upya. Firigisi peke yake si gizdodo moja kwa moja, jina linalohusishwa na ndizi za kupika katika mifano iliyotajwa. Bila ndizi kichwa kinaeleza firigisi na pilipili tu; vyakula vya kando havibadilishi msingi.

Ushauri

Firigisi zilizosafishwa bado zikaguliwe; utando mgumu hubaki usiopendeza hata baada ya kupika muda mrefu. Tenga ubao wa viungo vya ndani vibichi, kisha safisha kisu, ubao na mikono kabla ya mboga. Kusuuza kwa kutapakaza maji kunaweza kusambaza uchafu; kupika kikamilifu ndiyo udhibiti mkuu.

Weka mchemko wa polepole wa kawaida. Sufuria iliyokaribia kukauka huchoma viungo badala ya kulainisha msuli. Kagua kila dakika kumi na tano na ongeza maji moto vipande vikijitokeza sana. Choma kipande kinene na onja kwa tahadhari baada ya kuiva. Kiwango cha 74 °C ni cha usalama wa kuku; umbile linaweza kuhitaji muda zaidi.

Chuja na kausha maji ya juu kabla ya kukaanga. Firigisi zinazodondosha maji hupooza kikaango na kuchemka. Acha nafasi au tumia mafungu mawili ukigawa g 15 mafuta. Lenga nyuso kahawia, si mafuta mengi. Mabaki madogo ya kahawia yanaweza kuingia kwenye mboga; meusi machungu yanahitaji kikaango safi.

Ukali wa pilipili hutofautiana: g 5 ni mwanzo, si ukali usiobadilika. Anza chini kwa aina kali na toa zaidi kando. Nawa mikono na epuka macho. Paprika tamu hutoa rangi na ladha tofauti; si mbadala wa uzito sawa wa pilipili kali. Hakuna mchemraba wa mchuzi wala mchuzi wa chumvi wa ziada.

Mabadiliko

Hoho ya kijani inaweza kuchukua uzito sawa wa nyekundu kwa utamu mdogo. Biringanya zilizokatwa zinahitaji kuiva vya kutosha kabla ya firigisi kurudi, si sekunde chache. Punguza pilipili huku ukibakiza tangawizi na saumu. Ndizi za kukaanga zingefanya mchanganyiko tofauti wenye jina, muda na hesabu yake.

Visindikizo

Toa na wali wa kawaida, ndizi za kuchemsha au kiasi kidogo cha viazi vikuu. Havimo kwenye viungo wala lishe ya firigisi pekee. Saladi ya tango huongeza ubichi. Gawa nyama na mboga sawa katika sahani nne.

Maelezo ya lishe

Firigisi hutoa protini na baadhi ya virutubishi vidogo; mboga nyuzinyuzi na utofauti. Mafuta na vyakula vya kando hubadilisha mlo. Hesabu firigisi mbichi zilizosafishwa na eleza kutupwa kwa maji mengi ya kupikia. Makadirio ya viungo vyote ni ya kukisia hasa chumvi inayopotea kwa kuchuja.

Makadirio kwa sehemu kutokana na uzito unaolika uliotajwa; hali hii hudhani viungo vyote vilivyopimwa, pamoja na vya hiari na chumvi ya juu, vimeliwa. Kukaanga huhesabu gramu za mafuta yaliyofyonzwa zilizotajwa pekee, si mafuta yote ya sufuria. Hakuna vipengele vya uhifadhi wala uchambuzi wa chakula kilichopikwa. Wanga wa FAO umeunganishwa kwa kuongeza nyuzinyuzi kwa wanga unaopatikana.