Vitumbua vya ndizi na uwele
Maandazi ya ndizi na uwele — kichocheo cha nyumbani kwa sehemu nne.
Viungo
- 300 g ndizi mbivu zilizomenywa
- 120 g unga laini wa uwele
- 60 g unga wa ngano
- 1 yai
- 5 g hamira ya keki
- 40 ml maji salama ya kunywa
- 700 ml mafuta ya kukaangia kwa kuzamisha yasiyoliwa yote
- 1 g chumvi
Maandalizi
Ponda ndizi changanya unga zote mbili chumvi na hamira ya keki kando.
Changanya yai na unga kwenye ndizi ongeza maji ikiwa yanahitajika tu kwa donge zito.
Pasha mafuta hadi 170 °C kwenye sufuria imara usijaze zaidi ya nusu.
Kaanga vijiko vidogo dakika 3 hadi 4 ukigeuza hakikisha ndani hakuna donge bichi chuja kwenye wavu.
Utangulizi
Ndizi zilizoiva sana hutia utamu katika mchanganyiko bila kuongeza sukari. Unga wa ngano na yai husaidia mchanganyiko kushikana, jambo ambalo mchanganyiko wa uwele pekee ungekosa. Kwa hiyo kichocheo hiki kina gluteni na yai. Maji ni ya akiba: ndizi zenye unyevu mwingi zinaweza kufanya mililita arobaini zisiwe na haja. Mchanganyiko unapaswa kudondoka kutoka kwenye kijiko kama donge zito, wala usitiririke kama mchanganyiko wa pankeki. Tengeneza sehemu ndogo ili katikati paive kabla nje haijapata rangi ya kahawia. Kiasi cha mafuta kilichoonyeshwa ni cha mafuta ya kukaangia, wala si kiasi kinacholiwa; haiwezekani kupata hesabu sahihi ya kalori kutokana nacho bila kupima mafuta yaliyofyonzwa. Kaanga kwa awamu ndogo na uache mafuta yachuruzike kwenye wavu. Tumia upesi ili nje ibaki na muundo mzuri.
Muktadha wa utamaduni
Mkusanyo wa Gambia unajumuisha maandalizi ya jadi na matoleo yaliyorekebishwa kwa jikoni za nyumbani. Vipimo hivi vinaeleza chaguo moja la kupika nyumbani, bila kudai kuwakilisha familia zote nchini.
Ushauri
Pima viungo katika hali iliyoelezwa, hasa kunde na nafaka ambazo tayari zimepikwa. Usibadilishe uzito wa chakula kilichopikwa kwa uzito uleule wa chakula kikavu.
Nyama ya ndizi iliyoiva: Pima ndizi baada ya kuimenya. Ukomavu wake huathiri utamu, kiasi cha maji kinachopatikana na namna inavyovunjika. Kwa donge la maandazi au kitindamlo kilichopondwa, ndizi iliyoiva hufaa zaidi kuliko tunda la kijani lililo gumu. Ondoa sehemu zilizoharibika na uponde nyama iwe rojo iliyo sawa kabla ya kuongeza viungo vingine. Vipande vikubwa vinaweza kutengeneza mifuko yenye unyevu katikati ya donge linaloonekana limeiva nje. Kubadilika kuwa kahawia hewani si sababu ya kuongeza limau nyingi moja kwa moja ikiwa kichocheo hakina limau: hilo lingebadili ladha na wakati mwingine namna kinavyoshika. Changanya muda mfupi kabla ya kupika inapowezekana. Uamuzi wa maji ya hiari ufanywe baada ya kutazama donge, kwa sababu matunda yaliyoiva sana tayari yana maji zaidi. Utamu wa ndizi huhesabiwa hata vipimo visipokuwa na sukari iliyoongezwa.
Unga laini wa uwele: Unga wa uwele uwe laini na wa matumizi ya chakula. Hautumiki sawa na chembe za kuskusi au nafaka zilizovunjwa: kubadilisha moja kwa nyingine kungebadili muda wa kupika na ulaini. Kabla ya kupima, hakikisha unga hauna unyevu usio wa kawaida wala harufu ya mafuta yaliyoharibika. Kuchanganya unga katika kimiminika baridi hurahisisha kusambaa kwake; kuumimina ukiwa mkavu katika kimiminika cha moto sana husababisha mabonge. Baada ya kupashwa moto, endelea kukoroga chini mpaka hisia ya unga mbichi ipotee. Katika donge, uache unywe maji kwa muda mfupi kabla ya kuongeza kimiminika zaidi. Uwele hautoi unyumbufu wa ngano: vipimo vinapotumia unga wa aina zote mbili, kila mmoja una kazi yake. Kwa hiyo kuwepo kwa uwele hakufanyi maandalizi kuwa bila gluteni moja kwa moja.
Unga wa ngano: Unga wa ngano huleta uwezo wa kuunganisha na unyumbufu ambao unga wa nafaka zisizo na gluteni hauna kwa namna ileile. Upime kabla ya kuongeza maji na ubakishe kimiminika kidogo ili urekebishe kulingana na kiasi unachofyonza. Unga unaonata mara moja unaweza kuhitaji tu mapumziko yaliyopangwa; kuongeza unga mwingi haraka sana hubadili uwiano. Juu ya sehemu ya kufanyia kazi, tumia tabaka jembamba la unga kwa kusukumia badala ya kuingiza mafungu mazima katika donge. Kwa kifurushi chenye kijazo, unga uliosukumwa kwa unene sawa huiva kwa usawa zaidi kuliko duara nene katikati na jembamba sana pembeni. Kwa mkate wa kikaangoni, lenga donge laini lakini linaloweza kushikwa na kufanyiwa kazi. Uwepo wa unga mwingine, kama uwele, hauondoi gluteni ya ngano. Kiungo hiki kinachoweza kusababisha mzio kinapaswa kutajwa, na kubadilisha aina ya unga kunahitaji kutathmini tena ulaini na mshikamano, si jina la unga pekee.
Yai: Hapa mayai hutumika kufunga au kuimarisha maandalizi. Kazi yake hutegemea mpangilio wa kuongeza: yai likimiminwa katika maandalizi yanayowaka moto linaweza kuganda kama nyuzi badala ya kusambaa. Vunja kila yai katika bakuli ndogo safi, chunguza mwonekano wake kisha uliongeze kwenye mchanganyiko. Piga vya kutosha kusambaza ute na kiini bila kutafuta povu ikiwa kichocheo hakihitaji. Ukubwa wa mayai hubadili unyevu wa donge: ukiwa na mayai makubwa sana, subiri muda wa kupumzika uliopangwa kabla ya kuongeza kimiminika cha hiari. Maandalizi yaliyofungwa kwa yai yaive katikati na yasibaki kama donge bichi. Heshimu kiashiria cha upishi kilichoelezwa katika mbinu, ambacho huwa cha juu zaidi ikiwa unapasha wakati huohuo viungo vilivyokwisha kupikwa. Taja kuwa yai ni kisababishi cha mzio hata kama halionekani tena baada ya kupika.
Mchanganyiko unapaswa kudondoka kutoka kwenye kijiko kama donge zito. Baada ya kuchanganya, subiri dakika chache ili unga ufyonze unyevu wa ndizi, kisha uamue kama maji ya hiari yanahitajika. Mchanganyiko mwepesi sana husambaa katika mafuta na kutoa vipande vyembamba; mchanganyiko mkavu sana unaweza kupata rangi ya kahawia kabla katikati hapajaiva. Pasha mafuta kwenye sufuria iliyo imara na usiijaze kupita kiasi. Fanya kazi kwa sehemu ndogo zinazolingana ili uweze kukagua kipande kinachowakilisha vingine. Joto hushuka unapoweka mchanganyiko mwingi kwa wakati mmoja, na hilo huongeza muda wa kupika pamoja na kubadilisha ufyonzwaji wa mafuta. Acha mafuta yachuruzike kwenye wavu ili kuzuia mvuke kukusanyika chini ya maandazi. Kiasi cha mafuta ya kukaangia hakilingani na kiasi cha mafuta kinacholiwa; takwimu sahihi ya lishe ingehitaji kupima mafuta halisi yaliyofyonzwa, wala si kuhesabu mafuta yote yaliyomo kwenye sufuria.
Tumia vyombo safi. Weka maandalizi yanayoharibika kwenye friji haraka katika vyombo vifupi; usiviache katika joto la chumba zaidi ya saa mbili. Kwa vyakula vilivyopikwa, pasha sehemu inayohitajika pekee hadi 74 °C. Muda mfupi zaidi uliotajwa mahsusi katika kichocheo upewe kipaumbele.
Kuhifadhi
Tumia vyombo safi. Weka vyakula vinavyoharibika kwenye friji haraka katika vyombo vifupi na usiviache nje zaidi ya saa mbili. Pasha sehemu unayohitaji tu ya chakula kilichopikwa mpaka 74 °C. Muda mfupi zaidi uliotajwa kwenye kichocheo upewe kipaumbele.
Visindikizo
Weka vipande kwenye sahani bila kuvirundika mara tu vinapotoka ovenini au kwenye kikaango. Mvuke uliofungiwa baina ya tabaka hulainisha uso na unaweza kuvunja vipande ambavyo bado ni dhaifu. Gawa vipande kwa ukubwa ili sehemu nne zibaki zinazolingana; idadi kamili hutegemea uzito unaopewa kila kipande. Panga mchuzi kando badala ya kuumimina juu ya kundi lote, hasa ikiwa sehemu itahifadhiwa. Mboga za kuambatanisha hutoa tofauti nzuri na mchanganyiko wa unga au ganda la dhahabu. Michuzi na vyakula vya kuambatanisha ambavyo havijaorodheshwa ni nyongeza kwenye mlo. Ikiwa vitatumiwa baadaye, tenga vipande na uvipoze haraka kabla ya kuviweka kwenye friji; usifunge kisanduku kisichopitisha hewa kikiwa na kiasi kikubwa cha chakula ambacho bado ni cha moto sana. Unapopasha tena, zingatia unene wa kilichojazwa na ukague katikati, kwa kuwa rangi ya uso peke yake haionyeshi kuwa chakula kina moto hadi ndani.
Maelezo ya lishe
Makadirio kwa sehemu moja kati ya nne, viungo vilivyoorodheshwa pekee bila vyakula vya kuambatanisha. Marejeo USDA SR Legacy 2018 na FAO/INFOODS Afrika Magharibi 2019 kulingana na kiungo. Wanga wa jumla unajumuisha nyuzinyuzi; wanga unaopatikana wa FAO umejumlishwa na nyuzinyuzi. Uzito unaoliwa; yai 50 g, maziwa 1.03 g/ml, mafuta 0.92 g/ml, vimiminika vingine 1 g/ml. Si vipimo vya maabara. Hali ya mfano, si kipimo cha mafuta yaliyofyonzwa: 40 g za mafuta zimekadiriwa kubaki katika maandazi yote, yaani 10 g kwa sehemu. Hali za 20 na 60 g zilizobaki zinatoa 300 na 385 kcal kwa sehemu, zikiwa na 7.9 na 17.9 g za mafuta kwa mpangilio huo; haya si mipaka iliyopimwa. Mafuta yote 700 ml ya kukaangia hayajahesabiwa kama yaliyoliwa.
