Fonio na mboga na kunde
Fonio na mboga na kunde — vipimo vya nyumbani kwa sehemu nne.
Viungo
- 240 g fonio safi iliyopikwa awali
- 350 g kunde zilizopikwa na kuchujwa
- 200 g karoti zilizomenywa
- 250 g zukini
- 100 g kitunguu kilichomenywa
- 600 ml maji salama ya kunywa
- 20 ml mafuta ya mimea
- 3 g chumvi
Maandalizi
Pika fonio kando kulingana na kifurushi ukitumia sehemu ya maji yaliyopimwa.
Kata karoti zukini na kitunguu vipande vidogo pika kwenye mafuta dakika 12 hadi 15 na vijiko vichache vya maji.
Ongeza kunde zilizopikwa na chumvi pasha dakika 5 acha maji ya ziada yapungue.
Changanya fonio iliyotawanywa taratibu usimimine moja kwa moja maji yote yaliyobaki.
Utangulizi
Kunde hufanya sahani hii ishibishe zaidi kuliko fonio ya mvuke ya kuandamanisha pekee. Mboga hukatwa vipande vidogo vya mchemraba ili zisambae bila kuponda punje. Pika fonio iliyopikwa awali kando kulingana na pakiti yake, kisha ichanganye na mboga ambazo tayari ni laini pamoja na kunde zilizopashwa. Tumia mwiko mpana na unyanyue badala ya kuzungusha kwa nguvu. Zukini hutoa maji: yaache yavukize kabla ya kuchanganya bila kumimina moja kwa moja mililita mia sita zilizopo. Kiasi hiki ni akiba ya kazi inayojumuisha maji ya fonio, si lazima kuongeza yote. Chakula kinabaki cha mimea na kinaweza kutumiwa kikiwa vuguvugu. Kwa kukitoa baadaye, poza haraka katika chombo kifupi, weka kwenye friji na uepuke kukiacha muda mrefu kwenye joto la chumba.
Muktadha wa utamaduni
Mkusanyo wa Gambia unajumuisha maandalizi ya jadi na matoleo yaliyorekebishwa kwa jikoni za nyumbani. Vipimo hivi vinaeleza chaguo moja la kupika nyumbani, bila kudai kuwakilisha familia zote nchini.
Ushauri
Pima viungo katika hali iliyoelezwa, hasa kunde na nafaka ambazo tayari zimepikwa. Usibadilishe uzito wa chakula kilichopikwa kwa uzito uleule wa chakula kikavu.
Fonio iliyopikwa awali na kusafishwa: Fonio iliyotajwa ni bidhaa ya chakula iliyosafishwa na kupikwa awali. Soma pakiti yake kabla ya kuanza, kwa sababu chapa moja inaweza kuhitaji kupashwa tu kwa kimiminika na nyingine kupikwa muda mrefu zaidi. Punje ndogo sana hupotea katika kichujio chenye matundu makubwa; tumia kichujio laini ikiwa kusuuza kumependekezwa. Uzito ni wa punje kavu zilizo tayari kupikwa. Pima kimiminika chake kando na cha mchuzi na uhifadhi maji ya moto kwa marekebisho yanayoweza kuhitajika. Baada ya kupika, acha ipumzike muda uliopangwa kisha tenganisha punje kwa uma bila kuzishughulikia kama rojo. Katika chakula kilichounganishwa, ongeza mboga zilizokwisha kupikwa ili usiongeze muda wa fonio bila sababu. Kwa kitindamlo, kinyume chake, hifadhi maziwa ya kutosha ili punje zibaki laini zinapopoa. Fonio inayotumiwa pembeni na mchuzi hutoa kiasi tofauti kinachopatikana.
Kunde zilizopikwa na kuchujwa maji: Pima kunde zikiwa zimepikwa na kuchujwa maji. Kiasi kilekile cha mbegu kavu hakitatoa ujazo uleule wala muda uleule wa maandalizi. Unaweza kupika fungu kando au kuchagua kunde za kopo, ambazo zisuuzwe na kuchujwa kulingana na chumvi yake. Tafuta punje laini lakini zinazoweza bado kuhifadhi umbo. Katika mchuzi wa vipande, kuziongeza baada ya mboga zinazohitaji muda zaidi kuiva huzuia kuziponda kwa kukoroga mara kwa mara. Kwa vibanzi, kinyume chake, kuponda sehemu husaidia kuunganisha, mradi maji ya ziada yadhibitiwe. Kunde zikiandaliwa mapema, zipoze haraka na uzihifadhi kwenye friji. Saladi ya kunde pia huhifadhiwa kwenye baridi. Kunde huleta ulaini na uzito wa chakula; zisiwasilishwe kama matibabu au dhamana ya mlo kamili zikiwa peke yake.
Karoti iliyomenywa: Pima karoti baada ya kuimenya na kuondoa ncha. Vipande vilivyo sawa huiwezesha kuiva kwa muda unaolingana na mboga nyingine, lakini mara nyingi hubaki ngumu zaidi kuliko zukini au nyanya. Kwa kijazo, vipande vidogo vya mchemraba hurahisisha kusambaza na kufunga donge. Kwa saladi mbichi, kukwaruza laini hutoa ulaini mkubwa zaidi kuliko kipande kikubwa. Usitumie ukataji uleule moja kwa moja kwa maandalizi yote. Mboga zinapopikwa pamoja, anza na zinazohitaji muda zaidi au ongeza kiasi kidogo cha maji yaliyopimwa ili kuzilainisha bila kuunguza viungo vya harufu. Chunguza kuiva kwa ncha ya kisu. Karoti iwe laini ndani ya kijazo kilichopikwa, lakini inaweza kubaki na ukwaru katika saladi ambapo huo ndio utofauti unaotafutwa.
Zukini: Zukini huoshwa, kuondolewa ncha na kukatwa huku ganda likihifadhiwa ikiwa ni jembamba na zuri. Hutoa maji ambayo yanaweza kuwa mengi kikaangio kinapojazwa kupita kiasi. Pika katika chombo kipana vya kutosha na subiri juisi ya ziada ivukize kabla ya kuchanganya na nafaka ambayo tayari imepikwa. Vipande vidogo husambaa kwa urahisi lakini huwa laini mno haraka: visipitie muda wote wa kuiva kwa karoti ngumu zaidi. Zukini kubwa sana inaweza kuwa na kiini kama sifongo cha kuondolewa. Hapo pima uzito unaotumika baada ya maandalizi hayo. Ili kuhifadhi vipande tofauti, koroga kwa upole na acha kabla havijavunjika. Kuongeza unga moja kwa moja ili kunyonya maji kungebadili vipimo; shughulikia kwanza ukataji, eneo la kupikia na upunguzaji wa kimiminika.
Kitunguu kilichomenywa: Pima kitunguu baada ya kukimenya na kuondoa ncha. Namna ya kukata ilingane na maandalizi: vipande vidogo sana husambaa katika mchuzi au kibanzi, huku vipande vyembamba vya urefu vikibaki na uwepo unaoonekana zaidi. Kisu chenye makali mazuri hurahisisha vipande vilivyo sawa na huzuia kuponda kitunguu. Katika msingi wa moto, acha vipande vilainike kabla ya kuingiza viungo vinavyofuata. Si lazima kufikia rangi ya kahawia unapolenga mchuzi mwepesi au ladha tulivu. Chini kukikauka, ongeza kijiko cha kimiminika kilichopangwa na ukoroge badala ya kumimina mafuta tena na tena. Katika maandalizi baridi, kata laini zaidi na uchuje vizuri baada ya kukisuuza ikiwa umefanya hivyo. Kuzingatia ukubwa wa vipande kunafanya kipimo kuwa muhimu zaidi kuliko rangi ya kitunguu kilichochaguliwa pekee.
Mboga lazima zipoteze maji yake ya ziada kabla ya kuunganishwa na fonio. Anza na karoti, ambayo ni ngumu zaidi, kisha ongeza zukini huku ukidumisha vipande vyembamba. Kunde zilizopikwa huingia kupashwa, si kupikwa tena muda mrefu. Kuchanganya mwisho kunafanywa kwa mwiko mpana: nyanyua na kukunja badala ya kuzungusha kwa nguvu. Fonio ikiwa bado yenye unyevu, iache ipumzike muda uliopangwa kabla ya kuiunganisha na vingine. Chakula kinaweza kuwasilishwa katika bakuli kubwa la moto au kwa sehemu binafsi. Kumalizia kwa majani ya harufu kungekuwa nyongeza ya hiari ya kutajwa, bila haja ya kuyaweka ili kuiga picha. Uzito wa kunde zilizopikwa na fonio kavu unabaki tofauti hata zinapomalizia katika sahani ileile.
Tumia vyombo safi. Weka maandalizi yanayoharibika kwenye friji haraka katika vyombo vifupi; usiviache katika joto la chumba zaidi ya saa mbili. Kwa vyakula vilivyopikwa, pasha sehemu inayohitajika pekee hadi 74 °C. Muda mfupi zaidi uliotajwa mahsusi katika kichocheo upewe kipaumbele.
Kuhifadhi
Tumia vyombo safi. Weka vyakula vinavyoharibika kwenye friji haraka katika vyombo vifupi na usiviache nje zaidi ya saa mbili. Pasha sehemu unayohitaji tu ya chakula kilichopikwa mpaka 74 °C. Muda mfupi zaidi uliotajwa kwenye kichocheo upewe kipaumbele.
Visindikizo
Panga sahani ya kutolea yenye upana wa kutosha kusambaza vipande bila kuviponda. Kabla ya kupanga sahani, chunguza maeneo kadhaa ya sufuria: katikati na pembeni si kila mara hupata joto sawa. Gawa kwanza viungo vigumu katika sahani nne, kisha gawa juisi au mchuzi ili kila mtu apate sehemu inayokaribiana. Vyakula vya wanga vinavyopendekezwa kuandamanisha viandaliwe kando ikiwa havimo kwenye orodha ya viungo. Saladi yenye ukwaru mzuri na viungo vichache inaweza kuleta tofauti bila kuongeza mchuzi mwingine mkali. Ukiwa na wageni, dumisha chakula kikiwa cha moto mpaka kutoa kwa kadiri vifaa vyako vinavyoruhusu, na epuka kukiacha vuguvugu kwa muda mrefu. Mlo ukicheleweshwa, chagua kukipoza haraka kisha kukipasha kikamilifu badala ya kuacha chombo kwenye moto unaokaribia kuzimika. Hifadhi mapambo mabichi, kama yapo, mpaka wakati wa mwisho ili yahifadhi harufu yake.
Maelezo ya lishe
Makadirio kwa sehemu moja kati ya nne, viungo vilivyoorodheshwa pekee bila vyakula vya kuambatanisha. Marejeo USDA SR Legacy 2018 na FAO/INFOODS Afrika Magharibi 2019 kulingana na kiungo. Wanga wa jumla unajumuisha nyuzinyuzi; wanga unaopatikana wa FAO umejumlishwa na nyuzinyuzi. Uzito unaoliwa; yai 50 g, maziwa 1.03 g/ml, mafuta 0.92 g/ml, vimiminika vingine 1 g/ml. Si vipimo vya maabara. Fonio iliyopikwa awali imepimwa kavu kabla ya kuongeza maji, ikikadiriwa kwa fonio iliyokobolewa kavu FAO 01050. Bidhaa za dukani zinaweza kutofautiana; tumia lebo inapopatikana.
