Berbere
Berbere ya nyumbani yenye uzito wa kinadharia gramu 88, kwa pilipili, paprika tamu, mbegu za viungo na tangawizi. Mbegu hupashwa tofauti na unga na kupozwa kabla ya kusagwa.
Viungo
- 40 g pilipili nyekundu kavu iliyosagwa
- 20 g paprika tamu
- 8 g mbegu za giligilani
- 5 g mbegu za uwatu
- 4 g mbegu za bizari
- 5 g tangawizi iliyosagwa
- 3 g mbegu za korerima au iliki
- 1 g karafuu
- 2 g chumvi laini
Maandalizi
Pima viungo tisa tofauti. Kusanya mbegu nzima na karafuu pekee; tenga pilipili, paprika, tangawizi ya unga na chumvi.
Koroga viungo vizima kwenye kikaango kikavu kwa moto mdogo dakika 1–2 bila moshi wala kuungua. Hamishia sahani mara moja.
Poza kabisa, karibu dakika 10 kama mwongozo, kisha saga laini. Acha vumbi litue kabla ya kufungua.
Ongeza unga na chumvi, changanya vizuri. Chuja ikihitajika na saga tena vipande vikubwa vya viungo.
Weka kwenye chupa kavu iliyofungwa. Andika tarehe na pilipili iliyotumika; chota kwa kijiko kikavu tu.
Utangulizi
Kiungo chenye vipimo, si chakula kikuu Berbere hii ina gramu 40 za pilipili nyekundu ya unga na 20 za paprika tamu pamoja na mbegu, tangawizi na chumvi. Jumla ni gramu 88 kabla ya upotevu kwenye mashine. Sehemu thelathini ni vipimo vya kiungo vya karibu gramu 3, si sahani thelathini za chakula. Kiasi cha kuweka kwenye mchuzi hutegemea mchuzi na ukali wa pilipili.
Uzito sawa wa bidhaa tofauti hauhakikishi ukali sawa. Hifadhi jina au kifurushi cha pilipili ili kurudia mchanganyiko. Paprika tamu huleta rangi na uzito bila kuchukua nafasi ya harufu nyingine. Onja kiasi kidogo ndani ya chakula unachotaka kukitia ladha, badala ya kijiko cha unga mkavu peke yake.
Tenganisha mbegu na unga Kusanya mbegu za giligilani, uwatu, jira, korerima au iliki na karafuu. Viungo hivi vizima pekee hupashwa kwenye kikaango kikavu kwa muda mfupi. Tenga pilipili, paprika na tangawizi za unga: zinaweza kuungua kabla mbegu hazijawa tayari na kufanya uangalizi kuwa mgumu.
Pima kila kitu kwanza. Gramu 3 za korerima au iliki ni mbegu bila maganda ya nje. Eleza iliki kama mbadala: inarahisisha upatikanaji lakini harufu ni tofauti. Pima gramu moja ya karafuu kwa makini kwa sababu karafuu chache za ziada hubadili kiasi hiki kidogo sana.
Pasha taratibu kisha poza kabisa Koroga viungo vizima kwenye kikaango kikavu kwa moto mdogo dakika moja hadi mbili. Tafuta harufu iliyo wazi zaidi bila moshi au kuwa nyeusi. Si ukaangaji mrefu kama kahawa. Hamishia sahani mara moja kwani kikaango hubaki na joto baada ya moto kuzimwa. Paprika zaidi haiwezi kurekebisha ladha iliyoungua.
Poza kabisa kabla ya kusaga. Tenga karibu dakika kumi kama makadirio kulingana na sahani na joto la chumba; kigezo ni kutokuwa na uvuguvugu uliobaki. Andaa chupa na pima unga wakati wa kusubiri. Jumla ya muda inajumuisha kupoa, si kufunga unga ukiwa bado moto.
Saga na changanya Tumia mashine safi kavu na saga mbegu zilizopoa ziwe laini, kwa vipindi vifupi ikihitajika. Acha vumbi litue kabla ya kufungua na usiweke uso juu yake. Vipande vikubwa vinaweza kutawala ladha ya sehemu ndogo; kusaga muda mrefu bila haja hupasha mchanganyiko bila uhakika wa harufu bora.
Changanya na pilipili, paprika, tangawizi na gramu 2 za chumvi. Pangusa unga ulio kwenye bakuli na koroga kutoka chini ili kuzuia tabaka. Ukichuja, saga tena vipande vikubwa vya viungo badala ya kutupa kila kinachobaki. Upotevu mdogo unaeleza uzito wa mwisho kuwa chini ya jumla.
Tumia katika mapishi mengine Chukua kidogo kwa kijiko kikavu na uchanganye katika mapishi uliyopanga. Tathmini baada ya kuchanganya na kupika inavyofaa, si kwa kunusa chupa tu. Anza kwa kiasi cha wastani ikiwa huijui pilipili. Gramu 2 za chumvi kwenye mchanganyiko haziamui chumvi ya sahani nzima.
Berbere inaweza kuingia kwenye awaze, lakini maji, saumu au mafuta huunda maandalizi mengine yenye uhifadhi tofauti. Weka majaribio yenye maji mbali na chupa kavu. Kulinganisha kiasi kipya, badili bidhaa moja kwa wakati ili kujua kilichobadili matokeo.
Muktadha wa utamaduni
Berbere ni kiungo chekundu kinachohusishwa na upishi wa Ethiopia, chenye mchanganyiko unaotofautiana. Harry Kloman anakitofautisha na vingine katika «The Ethiopian Spice Rack». Haya ni mapishi ya nyumbani yenye vipimo, si kanuni ya wote. Tofautisha korerima na iliki ya mbadala.
Ushauri
Pasha viungo vizima tu na tenga unga.
Ondoa mbegu zenye harufu kwenye kikaango na poza kabisa.
Koroga tena ikiwa unga umeunda tabaka kwenye chupa.
Mpango
Dakika 15 za maandalizi na kusaga, hadi 3 za kupasha na karibu 10 za kupoa: jumla karibu 28. Kupoa kabisa ni muhimu kabla ya kufunga.
Kutumikia
Gramu 88 kabla ya upotevu, karibu vipimo thelathini vya gramu 3. Pima cha kwanza kuelewa ujazo; kijiko si uzito usiobadilika.
Kuhifadhi
Hifadhi kwenye chupa kavu kabisa iliyofungwa mbali na mwanga. Lenga kutumia ndani ya mwezi mmoja hadi miwili kwa harufu. Tumia kifaa kikavu na tupa ikiwa kuna ukungu au unyevunyevu usio wa kawaida.
Mabadiliko
Kwa jaribio lisilo kali sana, badili sehemu ya pilipili kwa uzito uleule wa paprika tamu. Eleza kama toleo lililobadilishwa; uzito hautabiri ukali. Badili kiungo kimoja kwa wakati.
Visindikizo
Tumia kwenye mchuzi unaopikwa au awaze kwa kufuata mapishi yake. Vipimo thelathini si milo thelathini.
Maelezo ya lishe
Hutumika kwa kiasi kidogo kama kiungo. Makadirio yaliyopo hayaelezi ukali wa pilipili wala lishe ya sahani iliyokolezwa. Hakuna madai ya tiba.
