Dek boo yenye ufuta

Majani ya kunde katika dek boo huhifadhi rangi yake nzito na ladha ya mboga chini ya mchuzi wa ufuta unaoshikamana na kipande cha kalo. Bamia iliyokatwa hutoa mnato unaosaidia rojo ya ufuta kusambaa kwenye majani. Nyanya huleta uchachu na madoa mekundu. Andaa kama kiandamani, huku kalo au chakula kingine cha wanga kikiwa kwenye sahani tofauti.

Dek boo yenye ufuta

Viungo

  • 500 g za majani ya kunde yaliyotayarishwa
  • 120 g za bamia
  • 90 g za rojo safi ya ufuta
  • 250 g za nyanya zilizoiva
  • 350 ml za maji
  • takriban 2 g za chumvi

Maandalizi

Osha majani kwa maji mengi. Yainue na kuyaweka kwenye kichujio, ukiacha mchanga chini. Rudia ikibidi. Yachuje na kuyakata vipande vifupi.

Ondoa ncha ngumu za bamia na ukate miduara. Kata nyanya vipande vidogo na uhifadhi juisi. Weka nyanya, bamia na maji 350 ml kwenye sufuria na vichemke kwa moto mdogo karibu dakika nane. Maji yataanza kuwa na mnato.

Ongeza majani kwa mafungu mawili au matatu, ukiyainua kwa kijiko. Funika kwa sehemu, pika dakika kumi hadi kumi na mbili na onja jani na bamia. Endelea kidogo ikiwa majani bado ni magumu.

Chota upawa mdogo wa maji ya kupikia. Changanya na rojo kijiko baada ya kijiko hadi imwagike. Mimina taratibu, ukiinua majani kutoka chini ili mchuzi usambae.

Chemsha kwa moto mdogo karibu dakika tano, ukikoroga chini. Ikiwa mchuzi umeshikana kwenye kijiko, ongeza maji moto. Ukiwa mwepesi sana, acha upungue. Onja na jani kabla ya kumalizia chumvi.

Utangulizi

Sehemu na muda

Kwa sehemu nne, tenga dakika ishirini za maandalizi na ishirini na tano za kupika. Kuosha huchukua muda ikiwa majani yana mchanga. Yachambue kwanza, kisha tayarisha bamia na nyanya huku yakichuruzika. Tumia sufuria ya wastani, kichujio, ubao na bakuli dogo la kuchanganyia rojo. Maji 350 ml yanaweza kupungua haraka katika sufuria pana. Weka maji ya moto karibu ili chini isikauke.

Viungo

Pima 500 g za majani ya kunde yanayoliwa baada ya kuchambua, yakijumuisha ncha laini bila mashina makubwa yenye nyuzi. Tayarisha 120 g za bamia baada ya kuondoa sehemu ngumu, 250 g za nyanya zilizoiva, 90 g za rojo safi ya ufuta, ikiwezekana ya mbegu zilizokaangwa, 350 ml za maji ya kunywa na karibu 2 g za chumvi laini. Koroga rojo kabla ya kupima ikiwa mafuta yamejitenga. Rojo iliyokolezwa tayari hubadili ladha na chumvi inayohitajika.

Hatua za kupika

1. Osha majani kwa maji mengi. Yainue na kuyaweka kwenye kichujio, ukiacha mchanga chini. Rudia ikibidi. Yachuje na kuyakata vipande vifupi.

2. Ondoa ncha ngumu za bamia na ukate miduara. Kata nyanya vipande vidogo na uhifadhi juisi. Weka nyanya, bamia na maji 350 ml kwenye sufuria na vichemke kwa moto mdogo karibu dakika nane. Maji yataanza kuwa na mnato.

3. Ongeza majani kwa mafungu mawili au matatu, ukiyainua kwa kijiko. Funika kwa sehemu, pika dakika kumi hadi kumi na mbili na onja jani na bamia. Endelea kidogo ikiwa majani bado ni magumu.

4. Chota upawa mdogo wa maji ya kupikia. Changanya na rojo kijiko baada ya kijiko hadi imwagike. Mimina taratibu, ukiinua majani kutoka chini ili mchuzi usambae.

5. Chemsha kwa moto mdogo karibu dakika tano, ukikoroga chini. Ikiwa mchuzi umeshikana kwenye kijiko, ongeza maji moto. Ukiwa mwepesi sana, acha upungue. Onja na jani kabla ya kumalizia chumvi.

Kurekebisha uzito wa mchuzi

Acha miduara ya bamia ionekane. Ikiwa nyanya na bamia zinaganda kabla ya majani, punguza moto na ongeza maji. Baada ya ufuta, ongeza maji kidogo kidogo. Mchuzi ushuke kwenye kijiko kama utepe mfupi. Huzidi kuwa mzito unaposubiri, hivyo koroga kwa upole kwanza.

Kwa watu wawili, punguza vipimo nusu na tumia sufuria nyembamba. Kagua ulaini kwa muda uleule. Kwa mara mbili, tumia sufuria pana na weka majani kwa mafungu kabla ya kuanza kuhesabu muda.

Mabadiliko na kuandaa

Badilisha nusu ya ufuta kwa rojo safi ya karanga zilizokaangwa ukitaka. Ladha na vizio vitabadilika. Usipopata majani ya kunde, tumia mchicha unaoliwa na utaje kuwa ni toleo lililobadilishwa. Anza kuonja mapema kwani majani yanaweza kuwa membamba. Nunua majani kutoka kwa muuzaji anayeweza kuyatambua.

Andaa kwenye bakuli pana na kalo, posho au viazi vitamu pembeni. Onja pamoja kabla ya kuongeza chumvi. Ina ufuta. Majani na bamia hutoa nyuzinyuzi, na rojo hutoa mafuta. Thamani hubadilika kwa ukubwa wa sehemu na viandamani.

Mimina mchuzi juu ya kalo wakati wa kula ili umbile la kila kimoja libaki dhahiri.

Muktadha wa utamaduni

Kitabu cha mapishi cha programu ya MAS NADEL katika ETH Zurich kinaeleza dek boo ya jamii ya Acholi kupitia ushuhuda na mapishi ya Bella Vicky Ato. Majani ya kunde ndiyo msingi. Maelezo yake yanataja rojo ya karanga au ufuta na kumbukumbu ya mlo wa pamoja. Toleo hili la nyumbani linatumia ufuta na bamia mbichi kwa vipimo vilivyotajwa. Neno boo hapa linamaanisha majani ya kunde.

Maelezo ya lishe

Makadirio ya lishe kwa kila sehemu. Kabla ya kuzingatia upotevu wakati wa kupika · Kalsiamu 532 mg · Madini ya chuma 9,3 mg · Potasiamu 958 mg · Vitamini A 296 µg RAE · Vitamini C 97,2 mg