Gunzu

Mchuzi wa Sudan wa kunde zilizopikwa kisha kusagwa pamoja na kitunguu, kitunguu saumu na mbegu za giligilani. Toleo la mimea kwa sehemu sita.

Gunzu

Viungo

  • Gramu 300 za kunde kavu za aina ya cowpea
  • Lita 1.5 za maji ya kulowekea, yatakayomwagwa
  • Lita 1.2 za maji mapya ya kupikia, yakirekebishwa inapohitajika
  • Kitunguu 1 chenye gramu 150
  • Punje 2 za kitunguu saumu
  • Kijiko 1 cha chai cha mbegu za giligilani zilizosagwa
  • Gramu 3 za chumvi, ikirekebishwa kwa ladha
  • Kidogo cha pilipili manga

Maandalizi

Chambua na suuza kunde. Zifunike kwa maji ya kulowekea katika chombo kikubwa safi na uziache kwenye jokofu kwa saa 6–8. Mwaga maji, suuza tena na uhakikishe hakuna vitu vya kigeni vilivyobaki miongoni mwa punje.

Menya kitunguu na ukikate vipande vyembamba. Weka kunde kwenye sufuria pamoja na kitunguu na lita 1.2 za maji mapya. Chemsha, ondoa povu ikihitajika, kisha punguza moto ili ziendelee kuchemka polepole. Pika kwa takribani dakika 40–60, au zaidi ikiwa kunde bado ni ngumu.

Menya na katakata kitunguu saumu vizuri. Hakiki ulaini wa kunde kadhaa kwa kuziponda kwa uma. Ongeza kitunguu saumu na giligilani katika dakika kumi za mwisho. Bakiza maji ya kutosha ili kunde zisishike chini kabla ya kulainika.

Ondoa sufuria motoni. Chota na hifadhi sehemu ya mchuzi kabla ya kusaga kunde pamoja na kitunguu na maji yaliyobaki. Tumia kisaga cha mkononi kinachozamishwa huku kichwa chake kikiwa chini ya uso wa mchanganyiko ili kupunguza kuruka kwa matone. Usifungie mchanganyiko wenye joto kali katika blender iliyofungwa bila njia ya mvuke kutoka.

Rudisha kwenye moto mdogo. Ongeza chumvi na pilipili manga na upunguze uzito kwa mchuzi uliohifadhiwa hadi upate mchuzi mzito unaotiririka polepole kutoka kwenye kijiko. Chemsha polepole kwa dakika 5 huku ukikoroga mara kwa mara, kisha onja kwa kifaa safi.

Gawa katika sehemu sita za mchuzi na utoe ukiwa moto pamoja na aseeda au kisra vilivyoandaliwa kando. Mchuzi ukizidi kuwa mzito unaposubiri, ongeza maji ya moto kidogo na upashe huku ukikoroga; usijaribu kuufanya mwepesi kwa kumwaga maji mengi kwa mara moja.

Utangulizi

Gunzu hubadilisha kunde kuwa mchuzi mzito badala ya saladi ya punje nzima. Mchanganyiko hupikwa, kisha husagwa pamoja na kitunguu na sehemu ya mchuzi. Hatua hii hutoa umbile linalofanana kote, linaloweza kuambatana na chakula kigumu cha nafaka bila kuacha kunde chini ya maji yaliyo mepesi mno. Ladha imewekwa rahisi kwa makusudi: kitunguu, kitunguu saumu na giligilani huunga mkono kunde bila kuzifunika kwa orodha ndefu ya viungo.

Kunde za aina ya cowpea ni maharagwe madogo yanayotambulika mara nyingi kwa jicho lake jeusi. Lazima zitofautishwe na maharagwe mapana ya fava yanayotumika katika ful na chickpea zinazotumika katika baleela. Kichocheo kinatumia uzito wake mkavu kabla ya kulowekwa, yaani gramu mia tatu. Kinatoa sehemu sita za mchuzi, si sahani sita kubwa ambazo kila moja ni mlo kamili. Kiasi cha mwisho hutegemea maji yanayobakizwa wakati wa kusaga.

Inasaidia kuhifadhi mchuzi kabla ya kusaga. Mchanganyiko ulio mzito sana hurekebishwa kwa urahisi kwa kuongeza kidogo kidogo; mchanganyiko uliopunguzwa uzito mno, kwa upande mwingine, unahitaji kuchemshwa kwa muda mrefu ili maji yapungue na unaweza kushika chini. Mchuzi uliohifadhiwa hukupa nafasi ya kurekebisha bila kubadilisha viambato. Mchuzi pia huwa mzito unapopoa, na ndiyo maana mabaki yanaweza kuonekana magumu zaidi siku inayofuata bila kumaanisha kwamba mapishi yamekosewa.

Muktadha wa utamaduni

Mkusanyiko wa The Sudanese Kitchen unataja gunzu, inayoitwa pia mullah ganu, kama chakula cha kunde kinachohusishwa na eneo la Blue Nile. Maelezo haya ya asili ni rejea ya maandishi, si madai kwamba kila familia katika eneo hilo hutumia fomula ileile. Toleo hili hupima viambato kwa kupikia nyumbani na hudumisha wazo la kipekee la kusaga kunde zilizopikwa.

Neno mullah hukumbusha kazi yake kama mchuzi. Ikiliwa na aseeda, sahani huunganisha chakula cha nafaka chenye umbile imara na kiambatanisho chenye umajimaji zaidi. Wakati wa kutoa, vyakula viwili vinaweza kuwekwa kando ili kila mtu arekebishe sehemu yake, au mchuzi unaweza kumwagwa kuzunguka sehemu ndogo ya chakula cha nafaka. Katika njia zote mbili, aseeda haiwekwi ndani ya blender na haijajumuishwa katika vipimo wala kalori za gunzu pekee.

Tofauti hii hufanya kuimarisha mkusanyiko kuwa na maana zaidi kuliko kuongeza majina yanayokaribiana sana. Gunzu si ful iliyobadilishwa jina tu na haipaswi kuonyeshwa kwa picha ya saladi ya chickpea. Mwonekano unaotarajiwa ni mchuzi mzito wa rangi ya beige hadi kahawia, laini au wenye chembechembe kidogo kulingana na usagaji. Rejea: https://www.sudanese.kitchen/archive ; vipimo na muda vimerekebishwa hapa na lazima vibaki vinahusishwa na fomula hii maalumu.

Ushauri

Hakiki kuiva kabla ya kusaga: punje ngumu hailainiki kwa sababu tu imepitishwa kwenye blender.

Weka kichwa cha kisaga cha kuzamisha chini ya uso wa mchanganyiko ili kuzuia matone kuruka.

Koroga mchuzi unapoupasha tena, kwa sababu mchanganyiko uliosagwa hushika chini haraka zaidi.

Rekebisha maji kwa kiasi kidogo na ukoroge baada ya kila nyongeza.

Mpango

Kutayarisha mchuzi katika sufuria yenye kitako kizito hukupa udhibiti zaidi unapopunguza maji mwishoni. Kitako chembamba sana hupata joto lisilosambaa sawasawa na kinaweza kuunguza mchanganyiko hata kama sehemu ya juu bado inaonekana kuwa na maji. Tumia kijiko au kifaa bapa kinachoruhusu kukwangua kitako chote kwa upole. Harufu ya kuungua ikitokea, acha kukoroga tabaka lililoshika ndani ya mchuzi mwingine: hamisha kwa uangalifu sehemu isiyoathirika kwenye chombo kingine na utathmini ladha kabla ya kuendelea.

Kutumikia

Kichocheo kinatoa sehemu 6; vyakula vya kuambatanisha huhesabiwa kando.

Kuhifadhi

Gawa mabaki katika vyombo vidogo ili yapoe haraka, kisha yaweke kwenye jokofu na uyatumie ndani ya siku mbili. Pasha kwa moto mdogo hadi yawe moto kabisa, ukiongeza maji kidogo. Mchuzi unaweza kugandishwa kwa sehemu; baada ya kuyeyushwa kwenye jokofu, koroga unapoupasha ili kurudisha umbile linalofanana kote.

Mabadiliko

Kwa umbile lisilo laini sana, saga sehemu tu ya kunde na ubakize punje chache laini ndani ya mchuzi. Taja wazi kwamba hili ni toleo tofauti. Kunde za aina nyingine zinaweza kutumika kwa marekebisho binafsi, lakini zisielezwe kuwa gunzu ileile bila ufafanuzi. Usiongeze karanga kwa mazoea tu: si sehemu ya fomula ya msingi iliyotolewa hapa.

Visindikizo

Toa pamoja na aseeda ya mtama au kisra, na mboga ukipenda. Mkate na chakula cha nafaka huhesabiwa kando. Mchanganyiko huu hukuwezesha kupanga sahani ya mimea bila kuipa chakula sifa za kutibu magonjwa. Sehemu ndogo ya mchuzi inatosha kukamilisha mlo ambao tayari una kunde nyingine.

Maelezo ya lishe

Kunde hutoa protini za mimea na nyuzinyuzi. Chakula cha nafaka kinachoambatana huhesabiwa kando.