Dambou ya mtama

Dambou hii ya mtama inaunganisha nafaka yenye ladha laini ya kokwa na mguso wa udongo, majani ya mlonge na kitunguu kilicholainika. Ni urekebishaji usio wa kawaida sana wa dambou ya Niger, unaotumia mtama wa chakula uliokobolewa na kuvunjwavunjwa, si punje nzima wala unga. Kupika kwa mvuke kunalenga vipande vilivyoiva, vilivyotengana na vyenye ulaini kiasi, bila kugeuza mchanganyiko kuwa uji. Mafuta yanaendana na majani bila kuficha ladha yake ya mimea.

Viungo

• 360 g za mtama wa chakula cha binadamu uliokobolewa na kuvunjwavunjwa, wenye vipande vya ukubwa unaokaribiana, si punje nzima wala unga
• 300 g za majani mabichi ya mlonge, yaliyopimwa baada ya kuondoa mashina magumu; yasipopatikana, uzito huohuo wa spinachi mbichi
• 150 g za kitunguu kilichomenywa na kukatwa vipande vyembamba
• 30 ml za mafuta ya mimea
• 3 g za chumvi, zigawanywe kati ya nafaka na majani
• 350 ml za maji ya kunywa kwa kulowesha nafaka, kiasi cha mwongozo kinachorekebishwa kulingana na ukubwa wa vipande
• Maji ya ziada kwa tangi la sufuria ya mvuke ya kuskusi, tofauti na maji ya kulowesha na yasiyogusa nafaka
• Pilipili yenye ukali mdogo, ya hiari, kulingana na ladha

Maandalizi

Hakikisha kifurushi kinaeleza kuwa mtama ni wa chakula cha binadamu, umekobolewa na kuvunjwavunjwa. Ondoa uchafu na chembe za unga kwa kichujio kinachofaa. Ikiwa mtengenezaji anaagiza kusuuza, suuza haraka na chuja vizuri kabla ya kulowesha; maji yaliyobaki yanahesabiwa katika uloweshaji. Usibadilishe bidhaa hii kwa mtama mzima.

Katika sinia kubwa, sambaza polepole 200 ml za maji ya kulowesha kwenye nafaka, ukikoroga kwa vidole safi au uma. Acha ipumzike 20 min, kisha vunja mabonge bila kuponda vipande. Wakati wa mapumziko haya, yaliyojumuishwa katika 30 min za maandalizi, osha majani vizuri, ondoa mashina magumu na kata kitunguu.

Jaza tangi la sufuria ya kuskusi kwa maji yake tofauti, kiwango kikibaki chini ya kikapu. Fikisha kwenye mchemko mdogo lakini thabiti wenye nguvu, kisha sambaza nafaka kikapuni bila kuibana. Ikihitajika, tumia kitambaa salama kwa chakula kinachofaa kwa mvuke. Funika na pika 35 min kuanzia mvuke unapopita kwa uthabiti kwenye nafaka.

Wakati wa upishi huu wa kwanza kwa mvuke, pasha 30 ml za mafuta kwenye kikaango. Ongeza 150 g za kitunguu na pika taratibu kwa 12 hadi 15 min ukikoroga bila kuunguza. Ongeza 300 g za majani yaliyochujwa, sehemu ya 3 g za chumvi na pilipili yenye ukali mdogo ya hiari. Pika kwa 5 hadi 8 min zaidi, mpaka majani yalainike na maji yake ya ziada yavukize. Weka pembeni yakiwa yamefunikwa.

Mwaga nafaka moto kwa uangalifu kwenye sinia kubwa. Tenganisha mabonge kwa uma, kisha changanya polepole 100 ml za maji na chumvi iliyobaki. Weka 50 ml zilizobaki akiba: ongeza kiasi kidogo tu ikiwa vipande bado ni vikavu sana. Rudisha kikapuni na pika tena kwa mvuke kwa 35 min, ukikagua kiwango cha maji tangini.

Onja kipande kilichopoa kidogo na ukibonyeze kati ya vidole: kinapaswa kulainika bila kiini kigumu au chenye hali ya chaki, huku kikiendelea kutambulika. Changanya majani na kitunguu kwa upole ndani ya nafaka. Rudisha mchanganyiko kikapuni kwa 10 min zaidi za mvuke. Vipindi viwili vya 35 min na umaliziaji huu wa 10 min vinaunda 80 min za upishi zilizopangwa.

Kagua ulaini tena kabla ya kuandaa mezani. Ikihitajika, nyunyizia maji kidogo ya akiba na endelea na mvuke kwa vipindi vifupi; mtama uliovunjwa vipande vikubwa zaidi unaweza kuzidi 110 min zilizotajwa. Kwa upande mwingine, usimimine maji yote kwa mazoea tu. Tenganisha nafaka kwa upole, gawa katika sehemu 4 na uandae ikiwa moto bila kubana dambou.